BÀI 21. LAI MỘT CẶP TÍNH TRẠNG
1. Khái niệm về lai một cặp tính trạng.
2. Định luật 1 và định luật 2 của Menden
3. Trội không hoàn toàn.
4 . Giải thích định luật 1 và định luật 2 của Menden.
5. Những điều kiện nghiệm đúng của Định luật 1 và Định luật 2.
6. Ý nghĩa Định luật 1 và Định luật 2.
1. KHÁI NIỆM VỀ LAI MỘT CẶP TÍNH TRẠNG
Ví dụ : đậu Hà Lan.
PTC: hạt vàng x hạt xanh.
PTC: hạt trơn x hạt nhăn
Khái niệm: Lai một cặp tính trạng là phép lai trong đó cặp bố mẹ thuần chủng đem lai khác biệt nhau về một cặp tính trạng tương phản.
2. ĐỊNH LUẬT 1 VÀ 2 CỦA MENĐEN:
2.1.Thí nghiệm:
253 hạt lai được gieo thành công
2.2. Pha�t bieơu ��nh luaôt:
a. Định luật 1:
Khi lai hai cơ thể bố mẹ thuần chủng khác nhau bởi một cặp tính trạng tương phản thì con lai F1 chỉ biểu hiện tính trạng của một bên bố hoặc mẹ.
Tính trạng xuaât hiện ở F1 gọi là tính trạng trội, tính trạng không xuaât hiện ở F1 gọi là tính trạng lặn.
b. Định luật 2:
Tiếp tục cho các cơ thể lai thuộc thế hệ thứ nhất (F1) tự thụ phấn hoặc giao phấn với nhau thì ở thế hệ thứ hai (F2) có sự phân ly tính trạng theo tỉ lệ xấp xỉ 3 trội : 1 lặn.
CÁC KẾT QUẢ LAI ĐƠN TÍNH CỦA MENĐEN:
4. GIẢI THÍCH ĐỊNH LUẬT 1 VÀ 2 CỦA MENĐEN:
4.1. Theo Menđen:
Menđen cho rằng các tính trạng được xác định bởi nhân tố di truyền (element) mà sau này được gọi là GEN và có hiện tượng giao tử thuần khiết khi F1 hình thành giao tử.
4.2. Theo thuyết NST:
Thuyết NST cho rằng các GEN nằm trên NST ở các vị trí xác định thì sự phân ly và tổ hợp của các cặp NST dẫn đến sự phân ly và tổ hợp của cặp GEN tương ứng.
Tất cả hạt vàng
Gt:
F1:
Giải thích phép lai sau theo thuyết NST:
Tỉ lệ kiểu Gen: 1AA : 2Aa : 1aa
Tỉ lệ kiểu hình : 3 hạt vàng : 1 hạt xanh
GF1:
3. TRỘI KHÔNG HOÀN TOÀN:
VD: Hoa Dạ Lan
PTC: hoa đỏ (AA) x hoa trắng (aa)
Trội không hoàn toàn là hiện tượng di truyền trong đó kiểu hình của cơ thể lai F1 biểu hiện tính trạng trung gian giữa bố và mẹ .
5. NHỮNG ĐIỀU KIỆN NGHIỆM ĐÚNG CỦA ĐỊNH LUẬT 1 VÀ 2 CỦA MENĐEN :
- Các cặp bố mẹ phải thuần chủng về tính trạng đem lai.
- Tính trạng trội phải trội hoàn toàn.
- Số cá thể phân tích phải lớn
6. Ý NGHĨA CỦA ĐỊNH LUẬT 1 VÀ 2 CỦA MENĐEN:
a) Lai phân tích: Là phép lai giữa cơ thể mang tính trạng trội với cơ thể mang tính trạng lặn để kiểm tra kiểu Gen.
VD:
b) Ứng dụng vào thực tiễn sản xuất : Tạo ưu thế lai, ...
(A A)
(A a)