Ngày soạn:05/ 9/ 2006
chương I: Nguyên tử
Tiết 3: thành phần nguyên tử

A- mục tiêu
1-Về kiến thức:
-Giúp HS làm quen với các loại hạt cơ bản cấu tạo nên nguyên tử : proton(p) , electron ( e) và nơtron (n) . Từ đó hiểu sơ lược về cấu tạo nguyên tử gồm lớp vỏ electron và hạt nhân nguyên tử.
- Khối lượng và điện tích của các hạt e, p, n. Kích thước , khối lượng của các hạt và nguyên tử rất nhỏ
2-Về kĩ năng:
- Tập phát hiện và giải quyết vấn đề qua các thí nghiệm khảo sát về cấu trúc nguyên tử`
- Hiểu và sử dụng các đơn vị đo lường về khối lượng và điện tích , kích thước của nguyên tử như: u, đvđt, nm, A0

B- chuẩn bị của giáo viên và học sinh
Gv: Hình phóng to thí nghiệm 1.3 và 1.4 trong SGK
C- tiến trình dạy học
Hoạt đọng của giáo viên
Hoạt động của học sinh

GV đặt vấn đề

Hoạt động 1 ( 10 phút)
GV treo hình phóng to và Hướng dẫn HS tìm hiểu thí nghiệm minh họa ở hình 1.3 SGK theo phương pháp dạy học đặt vấn đề và giải quyết vấn đề
Thấy thành ống thuỷ tinh phát sáng màu lục nhạt . Chứng tỏ điều gì?

Người ta gọi chùm tia đó là những tia âm cực ( phát ra từ cực âm)

Trên đường đi của tia âm cực nếu ta đặt một chong chóng nhẹ , thấy chong chóng quay Chứng tỏ điều gì ?

Hạt vật chất trong tia âm cực có mang điện hay không? mang điện dương hay âm ? Làm thế nào để chứng minh điều này?

Minh hoạ qua thí nghiệm mô tả : tia âm cực lệch về phía bản điện cực dương . Vậy tia âm cực là chùm hạt mang điện dương hay âm?

Kết luận: Gọi những hạt tạo thành tia âm cực là electron. Kí hiệu là e. Electron có mặt ở mọi chất, nó là một trong những thành phần cấu tạo nên nguyên tử của mọi nguyên tố hoá học.

Yêu cầu HS đọc và ghi khối lượng và điện tích của electron vào vở

1u là 1/12 khối lượng của một nguyên tử đồng vị cacbon -12 ( có giá trị là 19,9265. 10-27 kg)

Electron có điện tích âm và có giá trị
qe = - 1,602.10-19 C, đó là điện tích nhỏ nhất nên được dùng làm điện tích đơn vị( đvđt): qe = 1-
I- thành phần cấu tạo nguyên tử
1- Electron
a) Sự tìm ra elecron:




- Phải có chùm tia không nhìn thấy được phát ra từ cực âm đập vào thành ống

- Chùm tia không nhìn thấy phát ra từ cực âm gọi là tia âm cực.

- Tia âm cực là một chùm hạt chuyển động rất nhanh.


- Có thể đặt ống phóng tia âm cực giữa 2 bản điện cực mang điện trái dấu .Nếu tia âm cực mang điện thì nó phải lệch về phía bản điện cực mang điện trái dấu

- Tia âm cực là một chùm hạt mang điện âm



- Tia âm cực là chùm hạt electron ( e)


=> Electron tạo nên lớp vỏ nguyên tử của mọi nguyên tố hoá học

b) Khối lượng và điện tích của electron
me = 9,1.10-31kg= 9,1.10-28g0,55.10-3